Openbaring is ook ’n brief: Waarom die eerste lesers saak maak

SOLA VERITAS Library ID: #SOLAVERITAS0028

Wanneer mense aan Openbaring dink, sien hulle gewoonlik visioene van drake, diere, engele, seëls en trompette. Ons onthou maklik dat dit ‘n profetiese en apokaliptiese boek is, maar vergeet dikwels iets baie eenvoudigs: Openbaring is ook ‘n brief.

Johannes skryf nie ‘n losstaande kode wat eers tweeduisend jaar later ontsyfer sou kon word nie. Hy rig sy boodskap aan sewe spesifieke gemeentes in Klein-Asië. Hierdie gemeentes het die boek ontvang, waarskynlik hardop gehoor en moes daarop reageer. As ons Openbaring wil verstaan, moet ons dus begin deur oor hulle skouer saam te lees.

Die adres staan in die teks

Openbaring 1:4 noem die afsender en ontvangers duidelik: Johannes skryf aan die sewe gemeentes in Asië. Die boek begin met ‘n briefgroet van genade en vrede en eindig met ‘n seën. Tussenin word die hele openbaring aan hierdie gemeentes gerig.

Die sewe gemeentes was Efese, Smirna, Pergamum, Tiatira, Sardis, Filadelfia en Laodisea. Hulle was langs ‘n bekende reisroete geleë. ‘n Boodskapper kon die boek van een stad na die volgende neem, waar dit in die gemeente voorgelees is.

Hierdie eenvoudige waarneming stel ‘n belangrike grens aan ons uitleg: wat Johannes skryf, moes vir sy eerste hoorders betekenis kon hê. ‘n Verklaring wat die boek heeltemal van hulle wêreld losmaak en net op moderne tegnologie of ons eie politieke nuus toepas, mis iets van die oorspronklike doel.

Sewe gemeentes met verskillende probleme

Die briewe in Openbaring 2 en 3 wys dat die gemeentes nie eenvormig was nie. Efese het hard gewerk en dwaling teengestaan, maar sy eerste liefde verlaat. Smirna was arm en vervolg, tog geestelik ryk. Pergamum het getrou gebly onder druk, maar ook kompromie in sy midde toegelaat.

Tiatira het liefde, diens en volharding getoon, maar gevaarlike leer verdra. Sardis het ‘n goeie reputasie gehad, maar was geestelik dood. Filadelfia het min krag gehad, maar Christus se woord bewaar. Laodisea het homself as ryk en onafhanklik beskou, terwyl Jesus die gemeente as lou, arm, blind en naak beskryf.

Openbaring se boodskap is dus nie net troos vir vervolgde gelowiges nie. Dit is ook ‘n skerp waarskuwing aan gemaklike en selfversekerde kerke. Sommige gemeentes moes onder druk volhard; ander moes wakker word, hulle bekeer en die verleiding van hulle kultuur weerstaan.

Wat sou die eerste lesers hoor?

Die eerste lesers het binne die Romeinse Ryk geleef. Hulle stede het tempels, handelsgildes, openbare feeste en politieke seremonies gehad. Lojaliteit aan Rome en eer aan die keiser kon met ekonomiese en sosiale lewe verweef wees. Om nie deel te neem nie, kon ‘n mens duur te staan kom.

Wanneer hulle van ‘n dier hoor wat aanbidding eis, sou hulle die taal van afgodiese politieke mag verstaan. Wanneer Johannes ‘n ryk, verleidelike stad “Babilon” noem, sou hulle aan Rome se prag, handel en geweld dink. Wanneer gelowiges opgeroep word om te oorwin, sou hulle dit nie eerste as militêre oorwinning hoor nie, maar as volhardende trou aan Jesus.

Hierdie historiese wêreld put nie Openbaring se betekenis uit nie, maar dit anker ons toepassing. Eers wanneer ons hoor wat die teks vir hulle gesê het, kan ons verantwoordelik vra hoe soortgelyke magte, versoekings en oproepe vandag werk.

Waarom juis sewe?

Daar was meer as sewe Christelike gemeentes in Klein-Asië. Die getal sewe dra in Openbaring dikwels die betekenis van volheid of volledigheid. Die boek is aan sewe werklike gemeentes geskryf, maar hulle verteenwoordig terselfdertyd die hele kerk.

Dit verklaar waarom elke brief eindig met ‘n oproep aan almal wat ore het om te hoor wat die Gees aan die gemeentes sê. Die probleme van Efese, Smirna en Laodisea behoort nie net aan die verlede nie. Elke geslag van die kerk moet vra waar sy liefde verkoel het, waar sy onder druk ly, waar sy kompromieë maak en waar sy rykdom geestelike blindheid veroorsaak.

‘n Brief is bedoel om gehoor en gehoorsaam te word

Openbaring 1:3 spreek ‘n seën uit oor die een wat die woorde voorlees en oor dié wat dit hoor en bewaar. Dit skets ‘n gemeentelike toneel: een persoon lees en die versamelde geloofsgemeenskap luister. Die doel is nie bloot om inligting oor die toekoms te versamel nie, maar om die profesie te bewaar.

Die boek wil ‘n reaksie vorm. Dit roep gelowiges om Jesus te aanbid, hulle van afgodery te bekeer, vals leer te weerstaan, nie deur rykdom verlei te word nie en onder vervolging getrou te bly. ‘n Uitleg wat baie kennis oplewer maar geen gehoorsaamheid nie, het die brief se bedoeling gemis.

Wat verander wanneer ons Openbaring as brief lees?

Eerstens word die historiese konteks onmisbaar. Ons kan nie die sewe gemeentes as ‘n kort voorwoord behandel en dan vergeet nie. Hulle situasie help ons die latere visioene verstaan.

Tweedens lees ons die boek as ‘n geheel. Die briewe in hoofstukke 2 en 3 en die visioene in die res van die boek spreek dieselfde probleme aan. Die visioene wys waarom die gemeentes getrou moet bly: Christus regeer, afgodiese mag sal val en God sal alles nuut maak.

Derdens word toepassing meer verantwoordelik. Ons soek nie net ‘n een-tot-een-ooreenkoms tussen ‘n simbool en ‘n moderne nuusberig nie. Ons vra hoe dieselfde geestelike patrone vandag verskyn: Waar eis mag aanbidding? Waar verlei rykdom die kerk? Waar word getroue getuienis duur?

Meer as ‘n antieke brief

Om te sê Openbaring is ‘n eerste-eeuse brief, beteken nie dit is net vir die eerste eeu relevant nie. Rome het geval, maar dierlike mag, Babiloniese verleiding en die druk om kompromie aan te gaan, bly deel van die kerk se ervaring. Die historiese adres wys waar die boodskap begin; die Gees laat dit tot die hele kerk spreek.

Die beste lees hou albei waarhede bymekaar: Openbaring het ‘n konkrete betekenis vir die oorspronklike lesers gehad, en juis daarom kan dit die kerk van elke tyd leer hoe om die Lam getrou te volg.

Kyk die video

Hierdie video verduidelik waarom ons nooit moet vergeet dat Openbaring ook ‘n brief aan sewe spesifieke eerste-eeuse gemeentes is nie.


Leeswenk: Lees Openbaring 1-3 in een sitting en skryf neer wat Jesus in elke gemeente prys, teregwys en belowe. Gebruik dit as jou vertrekpunt vir die res van die boek.

Vorige episode: Openbaring en wêreldbeskouing-deur watter bril lees jy?

Terug na die volledige Openbaring-videoreeks.

Arend Botha
Arend Botha

Truth has nothing to fear.
Christian • Musician • Crusader
✠ SOLA VERITAS ✠

Articles: 78

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *