Wanneer aarde skielik mens beteken

Kan die woord aarde oral in die Bybel eenvoudig met mens vervang word? Die lesing Verborgenhede van die Skrifte — Aarde gebruik daardie sleutel om Genesis, profetiese beelde en Jesus se gelykenisse saam te lees. Die vraag is of die tekste self daardie reël gee, of die reël reeds vooraf oor hulle geplaas word.

Die vierbladsy-afskrif dra die kopdatum 10 Mei 2011 en word in besprekings van Ou Apostoliese uitleg versprei. Hierdie beoordeling handel oor die argument in daardie dokument. Die afskrif maak nie sy outeurskap, goedkeuring of huidige status duidelik nie; dit kan dus nie alleen vasstel wat elke gemeente of ampsdraer vandag leer nie.

Lees die volledige bronlesing.

Die sleutel waarop die argument rus

Die lesing begin by ’n vermeende botsing tussen ’n aarde van sesduisend jaar en ’n veel ouer aarde. Daaruit lei dit af dat Genesis oor ’n ander aarde moet praat. Daarna versamel dit gedeeltes waarin aarde hoor, help of ’n mond het, en waarin Sion soos ’n moeder beskryf word. Hierdie menslike eienskappe moet bewys dat die aarde eintlik ’n mens is.

Die belangrikste stap staan op bladsy 3, in die opsomming: ’n betekenis wat aan sommige beelde geheg word, word ’n reël vir toekomstige Bybellees. Dit is meer as die erkenning dat aarde soms figuurlik gebruik word. Die lesing gee ’n algemene vervangingsleutel, en dít moet bewys word.

Die ouderdomsvraag bewys nie die nuwe betekenis nie

Selfs wanneer mense oor die ouderdom van die aarde verskil, volg daaruit nie dat die woord in Genesis mens beteken nie. ’n Vraag oor tydsduur kan nie sonder ’n verdere teksargument ’n heel nuwe onderwerp vir die skeppingsverhaal skep nie. Die betrokke betekenis moet nog uit die sinne en die verhaal gemotiveer word.

Genesis onderskei juis aarde, waters, plante, diere en mense. In Genesis 2:7 vorm God die mens uit die stof van die grond. Die mens en die materiaal waaruit hy gevorm word, speel verskillende rolle in die sin. ’n Geestelike toepassing mag daaraan verbind word, maar dit gee nie toestemming om die onderskeid uit te wis nie.

Dit help ook om twee vrae apart te hou: “Wat kommunikeer Genesis?” en “Hoe moet ons sy tydsaanduidings verstaan?” ’n Mens kan die tweede vraag deeglik bespreek sonder om die eerste deur ’n geheime woordeboek te vervang. Hierdie kritiek hang daarom nie van ’n bepaalde berekening van die aarde se ouderdom af nie.

Wanneer hemel en aarde as getuies luister

Die lesing gebruik Jesaja 1:2 en Deuteronomium 32:1 om te vra hoe die aarde kan luister as dit nie ore en verstand het nie. Die groter verband help reeds met die antwoord. In Deuteronomium 31:28 roep Moses hemel en aarde as getuies teen die volk. Die daaropvolgende lied praat binne daardie verbondsraamwerk.

Hier word die skepping as getuie aangespreek. Die taal maak die aanklag omvattend en ernstig; dit sê nie dat elke aangesproke ding anatomies ’n mens is nie. Ons herken dieselfde soort taal wanneer ’n digter ’n stad laat treur of ’n land laat jubel. Die beeld moet gelees word volgens wat dit in die gedeelte doen.

Psalm 98:8 laat die waters hande klap en die berge saam jubel. Dit sou ’n fout wees om daaruit af te lei dat water en berg voortaan oral mense beteken. Die personifikasie dien die loflied. Om menslike eienskappe aan die skepping toe te ken, verander nie elke betrokke woord in dieselfde kode nie.

’n Mond in ’n visioen is nie ’n algemene woordeboek nie

In Openbaring 12:16 help die aarde die vrou deur die stroom in te sluk. Die lesing lei selfs bene uit die aarde se hulp af, hoewel die vers nie bene noem nie. Hier is dus reeds ’n afleiding wat verder as die aangehaalde woorde gaan.

Die hoofstuk is ’n visioen met ’n vrou, ’n draak en ander opvallende beelde. Die rol van die aarde moet binne daardie vertelling verstaan word. Selfs as iemand meen dat ’n bepaalde menslike groep deur die aarde uitgebeeld word, volg dit nog nie dat dieselfde betekenis outomaties vir Genesis, Psalms en elke ander teks geld nie. Een uitleg van een beeld kan nie sy eie universele toepassing waarborg nie.

Waarom Sion soos ’n moeder beskryf word

Die lesing voeg Jesaja 66 se borste, heupe en knieë by die bewysketting. Maar Jesaja se moederbeeld gaan oor Sion, Jerusalem en die vertroosting van die volk. Jesaja 66:13 maak die vergelyking uitdruklik: God troos soos ’n moeder, en die volk word in Jerusalem vertroos.

Die beeld is ryk omdat die stad en haar mense saam beskryf word. Dit is nie ’n los lys liggaamsdele waarmee ’n mens die woord aarde kan herdefinieer nie. Wanneer die lesing eers Sion tot ’n berg reduseer, die berg deel van die aarde maak en dan die moederbeeld op elke gebruik van aarde toepas, verloor die oorspronklike profetiese verband sy werk.

Jesus verklaar sy eie gelykenis

Die saaiergelykenis bied die sterkste deel van die lesing se argument: Jesus verduidelik inderdaad ’n landboubeeld in verhouding tot mense se ontvangs van God se woord. In Lukas 8:11 is die saad die woord; die verdere verklaring onderskei hoorders wat die boodskap verloor, tydelik aanvaar, laat verstik of met volharding bewaar.

Dit moet ten volle erken word. Die grond het binne hierdie gelykenis ’n geestelike betekenis. Maar Jesus sê nie dat Hy daarmee ’n reël vir alle voorkomste van aarde in alle Bybelboeke gee nie. Sy verklaring verbind die beelde met die punt van hierdie bepaalde verhaal.

Vergelyk nou Matteus 13:38. In die gelykenis van die onkruid is die saailand die wêreld, terwyl die goeie saad die kinders van die koninkryk is. In Lukas is die saad die woord van God. Dieselfde landbouwoord kan dus in twee gelykenisse verskillende sake voorstel. Jesus se eie verklarings waarsku teen die vaste kode wat die lesing wil opstel.

Spreuke en die nuwe aarde moet ook in verband bly

Op bladsy 4 vra die lesing waarom God mense skep as die mensekinders van Spreuke 8 reeds voor die aarde bestaan het. Maar Spreuke 8:31 sê nie dat die mensekinders voor die aarde gemaak is nie. Dit praat van wysheid se vreugde by God se bewoonde aarde en die mensekinders. Die ekstra tydsaanspraak moet nie as deel van die vers aangebied word nie.

Net so kan Openbaring 21:1 nie op sy eie bewys dat Genesis se aarde ’n mens is nie. Christene verskil oor besonderhede van die nuwe hemel en aarde, maar die betekenis moet uit daardie visioen beredeneer word. Om die laaste Bybelboek se beeld op die eerste hoofstuk terug te plaas, bewys nog geen woordvervanging nie.

Romeine 8:21 verbreed die uitsig: Paulus praat van die skepping se verlossing saam met die kinders van God se hoop. Die Bybelse boodskap omvat mense én die wêreld waarin hulle leef. Dit is daarom te beperkend om elke skeppingsbelofte vooraf tot ’n verandering in die mens se verstand te verklein.

Drie vrae vir verantwoordelike uitleg

• Wat doen die woord in hierdie sin? Lees die hele paragraaf voordat jy ’n betekenis invoer.
• Wie verklaar die beeld? Waar Jesus self ’n gelykenis verduidelik, moet sy verklaring die rigting gee.
• Hoekom mag die betekenis na ’n ander teks oorgedra word? Die oordrag vra sy eie rede; ’n woord wat in ’n gelykenis figuurlik is, bly nie noodwendig oral figuurlik nie.

Gevolgtrekking

Die probleem is nie dat die lesing geestelike betekenis soek nie. Die probleem is die sprong van ’n plaaslike beeld na ’n algemene sleutel. Genesis onderskei mens en grond; die profete gebruik personifikasie; Jesus verklaar verskillende gelykenisse op verskillende maniere. Die reël aarde beteken altyd mens kom nie uit hierdie tekste as ’n geheel na vore nie. Lees elke beeld volgens sy verband, en laat die teks die toepassing begrens.

Bronne en verdere leeswerk

Die lesing en sy herkoms

Module 1 Lesing 1: Verborgenhede van die Skrifte — Aarde, vier bladsye, kopdatum 10 Mei 2011. Bl. 1: ouderdomsargument; bl. 2–3: beelde en saaiergelykenis; bl. 3: algemene sleutel; bl. 4: toepassings en Spreuke 8.

Die gebruikte afskrif is onveranderd bewaar. Die openbare Drive-afskrif is die dokumentbron waarna die vroeë bespreking verwys. Die kopdatum is nie bewys van amptelike goedkeuring of huidige leerstatus nie.

Skrifgedeeltes: skepping, getuies en personifikasie

• Genesis 2:7 — mens en grond.
• Deuteronomium 31:28 — hemel en aarde as getuies; lees saam met 32:1.
• Psalm 98:8 — die skepping jubel.
• Jesaja 66:7–13 — Sion en Jerusalem in die moederbeeld.
• Openbaring 12:16 — aarde binne die visioen.

Skrifgedeeltes: die gelykenisse en die groter hoop

• Lukas 8:4–15 — Jesus se verklaring van die saaier.
• Matteus 13:37–39 — ’n ander gelykenis met ’n ander betekenis vir die saad.
• Spreuke 8:31 — wysheid se vreugde by aarde en mense.
• Openbaring 21:1 en Romeine 8:19–23 — die omvang van die verlossingshoop.

Die aangehaalde Engelse Skrifwoording in die bronvoorskoue is uit die King James Version. Die Afrikaanse verduidelikings is konteksopsommings, nie nuwe Bybelaanhalings nie.